Naneli Şeker ve Sakız Dişler İçin Zararlı Mı?

Hepimizin cebinde, çantasının o en gizli köşesinde veya arabanın vites kutusunun yanındaki o küçük gözde mutlaka pusuya yatmış bekler onlar. Şık metal kutularda satılan o iddialı naneli şekerler, rengarenk janjanlı paketlere sarılmış, nane fırtınası vaat eden sakızlar... Gündelik hayatın o bitmek bilmeyen koşuşturmacasında, adeta birer "acil durum kurtarıcısı"dır onlar bizim için. Önemli bir iş görüşmesinin kapısından içeri girmeden hemen önce, ilk buluşmanın o heyecanlı dakikalarında veya öğle arasında bol sarımsaklı, baharatlı bir yemek yedikten sonra elimiz gayriihtiyari o sihirli kutulara gider. Atarız ağzımıza bir tane ve o anlık, buz gibi mentol ferahlığı genzimize doğru yayılırken, dünyadaki tüm sorunların, tüm özgüven eksikliklerimizin bir anda çözüldüğünü sanırız. Rahatlarız.

Peki ya o işin aslı hiç de sandığınız gibi değilse? Ya o anlık, o buz gibi ferahlık hissi, aslında diş minenize ve çene ekleminize karşı başlatılmış çok sinsi, çok acımasız bir suikastin sadece üzerini örtüyorsa? İzmir'de, Denta Perla Diamond kliniğinin o yüksek teknolojili koltuğuna oturan hastalarımızla konuştuğumuzda, aniden sızlamaya başlayan o gizli çürüklerin veya çene ekleminden gelen o korkutucu "küt küt" seslerin altından, çoğu zaman yıllardır masumca sürdürülen bu alışkanlıklar çıkar.

Bugün o renkli ambalajları yırtıp atıyoruz. Mentolün o kandırıcı, illüzyon dolu serinliğinin arkasında yatan gerçek anatomiye iniyoruz. Ağzımızın içinde kopan o devasa asit savaşını, çene kaslarımızın o sessiz isyanını ve "ferah bir nefes" uğruna kendi sağlığımızdan nasıl ödün verdiğimizi tüm tıbbi çıplaklığıyla masaya yatırıyoruz.

Naneli Şekerin O Tatlı İhaneti: Ferahlatırken Çürüten Kusursuz Tuzak

İşe o çok sevdiğimiz, ağzımız kuruduğunda veya kötü koktuğunu hissettiğimizde dilimizin altına sıkıştırdığımız naneli şekerlerle başlayalım. İçindeki o yoğun nane veya mentol aroması, beyninize sadece "temizlik ve hijyen" sinyali gönderen, son derece zekice tasarlanmış kimyasal bir illüzyondur aslında. Sizi kandırır o koku. Çünkü o şekerin, o masum görünen küçük tabletin yüzde doksanı, düpedüz rafine şekerden veya laboratuvar üretimi yüksek fruktozlu mısır şurubundan oluşur.

Bir parça çikolata veya tatlı yediğinizde onu birkaç saniye içinde çiğner ve yutarsınız. Şekerin ağızda kalma süresi nispeten kısadır. Ancak naneli şekerlerin, pastillerin çok daha sinsi, çok daha tehlikeli bir tüketim şekli vardır: Emmek. Siz o naneli şekeri ağzınızda yavaş yavaş, dakikalarca eritirken, ağzınızın karanlık köşelerinde yaşayan o çürük yapıcı bakterilere (Streptococcus mutans) adeta bitmek bilmeyen, krallara layık bir açık büfe ziyafeti sunarsınız. O bakteriler, yavaş yavaş eriyen o şekeri büyük bir iştahla alır, hızla sindirir ve ortaya yan ürün olarak o korkunç zehri, "Laktik Asit"i çıkarırlar.

Siz o mentolün buz gibi ferahlığıyla etrafınıza özgüvenle gülümsediğinizi sanırken, o laktik asit diş minenizin (vücudunuzun en sert dokusunun) üzerindeki kalsiyumu ve fosforu mikroskobik düzeyde, sanki oraya kezzap dökülmüş gibi eritmeye başlar. 15-20 dakika süren o ağır ağır emme eylemi, ağzın içindeki asit dengesini (pH seviyesini) o kadar uzun süre kritik tehlike sınırının altında tutar ki; tükürüğünüzün o asidi nötralize edip dişi yıkayarak kendini toparlamasına fırsat bile kalmaz.

Özetle; naneli şeker dişlerinize zararlı mıdır? Hem de kelimenin tam anlamıyla pimi çekilmiş bir el bombasıdır. Temiz bir nefes uğruna, o inci gibi pırıl pırıl dişlerinizi koca bir asit havuzunun içine kendi ellerinizle itersiniz. O ferahlığın faturası, aylar sonra Denta Perla Diamond kliniğinde karşınıza devasa çürükler, kanal tedavileri ve madde kayıpları olarak çıkar.

Sakızın İki Farklı Yüzü: Tükürüğün Dostu mu, Yoksa Çenenin Gizli Düşmanı mı?

Gelelim o bitmek bilmeyen sakız tartışmasına. "Hocam, yemekten sonra sakız çiğnemek dişleri temizliyormuş, doğru mu?" diye sorar hastalarımız sık sık. Sakız konusu, naneli şeker kadar siyah ve beyaz değildir tıpta; kendi içinde çok keskin, çok acımasız kuralları olan gri bir alandır.

Birinci Kural: Şekerli Sakızlar Kesinlikle ve Kesinlikle Yasak! Bakkalların, market kasalarının önünde duran o içi sıvı dolgulu, patlayan, meyve aromalı ve bol şekerli sakızlar, naneli şekerlerle tam olarak aynı suçun ortağıdır. Onları çiğnemek, dişlerinizin bütün yüzeylerine, aralarına ve girintilerine yapışkan, şekerli bir macun sürmekten farksızdır. Çiğnedikçe asit üretir, çiğnedikçe minenizi oyar o sakızlar.

İkinci Kural: Ksilitol (Xylitol) Mucizesi ve Tükürük Şelalesi. Eğer mutlaka bir sakız çiğneyecekseniz, o janjanlı paketin arkasını çevirip o sihirli, hayat kurtaran kelimeyi aramalısınız: Ksilitol. Nedir bu ksilitol? Doğada, bitkilerin liflerinde bulunan ve diş hekimliğinde adeta bir kahraman olarak görülen doğal bir tatlandırıcıdır. Ağzınızdaki o çürük yapıcı bakteriler şekere bayılırlar, ksilitol'ü de şeker sanıp büyük bir iştahla yutarlar. Ancak biyolojileri bu maddeyi sindirmeye uygun değildir. Sindiremedikleri için açlıktan ölür, çoğalamaz ve asit üretemezler. Üstelik şekersiz (ksilitollü) sakız çiğnemek, mekanik olarak çenenizi ritmik bir şekilde çalıştırdığı için, beyne "yemek yiyorum" sinyali gönderir. Bu sinyal, tükürük bezlerinizi anında uyarır ve ağzınızın içindeki tükürük salgısını normalin on katına çıkarır. O bol, mineralli tükürük şelalesi; dişlerinizi yıkar, plakları mekanik olarak söker ve yemekten sonra ağızda kalan o yıkıcı asidi saniyeler içinde yok eder. Yemeklerden hemen sonra sadece 15 dakika şekersiz sakız çiğnemek, Denta Perla Diamond hekimleri olarak bizim de ayakta alkışladığımız, bilimsel olarak kanıtlanmış muazzam bir temizlik asistanıdır.

Üçüncü ve En Acımasız Kural: Eklem (TMJ) Yıkımı ve Yüzdeki Yorgunluk. İşte incecik ipin koptuğu, o masum alışkanlığın bir kabusa dönüştüğü yer tam olarak burasıdır. "Şekersiz sakız faydalıymış, tükürük üretiyormuş" deyip o sakızı sabahtan akşama kadar geviş getirir gibi, saatlerce ağzınızda döndürür, saatlerce çiğnerseniz... Bu sefer diş minenizi kurtarabilirsiniz ama o çok daha kompleks olan çene ekleminizi (Temporomandibular Eklem - TME) kendi ellerinizle mahvedersiniz.

Çene kaslarınız (özellikle masseter kası), insan vücudunun hacmine oranla en güçlü kaslarından biridir. O devasa güce sahip kasları, saatlerce, anlamsız ve boş bir şekilde sakız çiğneyerek çalıştırdığınızda, kulaklarınızın hemen önünde yer alan o zavallı eklem kapsülü aşırı derecede yorulur. İçindeki o hassas kıkırdak disk zedelenir, yeri kayar. Bir sabah uyanırsınız; esnemek için ağzınızı açtığınızda kulaklarınızın önünden o korkunç "küt, tık" sesleri gelir. Çeneniz kilitlenir, yemek yerken ağrılar saplanır, hatta kronik baş ve boyun ağrıları çekmeye başlarsınız. Çene yüzeyinizdeki kaslar o kadar büyür ki (hipertrofi), yüzünüzün o zarif "V" şekli bozulur, köşeli, sert ve erkeksi bir çene hattına sahip olursunuz.

Estetik ve fonksiyonel diş hekimliğinde, geri dönüşü en zor, tedavisi en meşakkatli rahatsızlıklardan biridir eklem problemleri. O yüzden altın kuralımız çok ama çok nettir: Sakız çiğnenecekse kesinlikle şekersiz (ksilitollü) olacak ve maksimum 15 ila 20 dakika çiğnenip o saniye çöpe atılacak. Sakız bir antrenman aleti değildir, sadece geçici bir temizlik aracıdır.

Koku Baskılamak Çözüm Değildir: Denta Perla Diamond Vizyonuyla Yüzleşin

Naneli şekerlerin veya keskin aromalı sakızların arkasına sığınarak o geçmeyen ağız kokusunu (Halitozis) insanlardan saklamaya çalışmak, evde çıkan yangının alarm sesini kısmak için hoparlörün üzerine yastık bastırmak gibidir. İçerideki o alev alev yanan yangını asla söndürmezsiniz, sadece o anlık duymazdan gelirsiniz. Ama o ev içten içe yanmaya, yıkılmaya devam eder.

Eğer ağzınızda kronik, sizi rahatsız eden, insanlarla konuşurken elinizle ağzınızı kapatmanıza sebep olan bir koku varsa, o mentolün sahte maskesinin arkasına saklanmayı bırakın artık. O koku; diş etlerinizin derinliklerine sızmış, orada yıllarca taşlaşmış ve etinizi eriten bakteri plaklarının (diş taşlarının) sessiz çığlığıdır. Veya iki dişinizin arasında kalmış, dışarıdan hiç görünmeyen ama içten içe oyulup çürüyen bir dişin, iltihaplı bir kökün imdat çağrısıdır.

Mide rahatsızlıklarını tenzih edersek, ağız kokusunun ?'ı tamamen ağız içi hijyen eksikliğinden ve tedavi edilmemiş o gizli çürüklerden, hastalıklı diş etlerinden kaynaklanır. İzmir'in kalbinde, Denta Perla Diamond kliniğimizin o dürüst, şeffaf ve teknolojik koltuğuna oturduğunuzda, biz o kokuyu geçici nanelerle örtmeyiz. Biz kokunun, o biyolojik yangının ana kaynağına ineriz. Özel ultrasonik cihazlarımızla o kokuşmuş diş taşlarını milim milim söküp atarız o diş etlerinin altından. O gizli çürükleri tespit eder, o karanlık oyukları estetik, doku dostu kompozitlerle onarır ve kapatırız. Ağız floranızı sıfırdan, tertemiz bir şekilde yeniden inşa ederiz.

İnanın bana, o temel tedaviler yapıldığında, diş etleriniz o sağlıklı, soluk pembe rengine kavuştuğunda, cebinizde o şeker kutularını veya sakız paketlerini taşımanıza hiç gerek kalmayacak. Kendi doğal, sağlıklı ve iltihapsız nefesiniz, dünyadaki en pahalı mentolden bile çok daha ferah, çok daha özgüvenli bir kokudur zaten.

Ferahlığı market raflarında, o janjanlı paketlerin içinde aramayın. Gerçek ferahlık, sağlığın ta kendisidir. O şekerleri bir kenara bırakın, o çenenizi yoran sakızları tükürün ve İzmir'in en iddialı gülüş tasarım merkezine, Denta Perla Diamond'a gelin. Bırakın o sinsi sorunları kökünden çözelim; geriye sadece sizin o korkusuz, tertemiz ve bembeyaz kahkahalarınız kalsın.